Class 10 History Chapter 12 Solutions – ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କର ମିଶ୍ରଣ

୧। ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ୬୦ଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।

(କ) ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ ପ୍ରଚଳିତ ଥ‌ିବା ‘ପ୍ରଜାମାରଣ’ ପ୍ରଥାଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖ ।

Answer:
ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଶୋଷଣ କରିବା ପାଇଁ କେତେକ ନିର୍ଯ୍ୟାତନାମୂଳକ ପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା, ଯାହାକୁ ସାମାନ୍ୟ ଅତ୍ୟୁକ୍ତିରେ ‘ପ୍ରଜାମାରଣ’ ପ୍ରଥା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ପ୍ରଥାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ:

• ବେଠି ପ୍ରଥା: ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ବିନା ମଜୁରିରେ ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଶ୍ରମଦାନ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା।
• ଭେଟି ପ୍ରଥା: ରାଜାଙ୍କୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଭାବେ ଅର୍ଥ, ଶସ୍ୟ ବା ପଶୁ ଉପହାର ଦେବାକୁ ପଡୁଥିଲା।
• ରସଦ ପ୍ରଥା: ରାଜକର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାଗଣା ଖାଦ୍ୟପେୟର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା।
• ବେଗାରୀ ପ୍ରଥା: ରାଜାଙ୍କ ପାଲିଙ୍କି ବା ସାମାନ ବିନା ପାରିଶ୍ରମିକରେ ବୋହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା।

ଏହି ପ୍ରଥାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ପକାଇଥିଲା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲା। ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଏହି ଅମାନବୀୟ ପ୍ରଥାଗୁଡ଼ିକ ରଦ୍ଦ ହୋଇଥିଲା।

(ଖ) ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳ ଆନ୍ଦୋଳନରେ କି କି ମୁଖ୍ୟ ଦାବି ଥିଲା ?

Answer:

• ଶୋଷଣମୂଳକ ପ୍ରଥା (ଯେପରିକି ବେଠି, ବେଗାରୀ, ମାଗଣ, ରସଦ ଓ ଭେଟି ) ରଦ୍ଦ କରିବା।
• ପ୍ରଜାଙ୍କ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରଦାନ।
• ରାଜାଙ୍କ ନିର୍ଯ୍ୟାତନକାରୀ ଶାସନ ବିରୋଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ।
• ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଗଡ଼ଜାତଗୁଡ଼ିକୁ ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ମିଶାଇବା।
• ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟର ସୁବିନିଯୋଗ ଓ ଆଦିବାସୀ ଜନଜାତିମାନଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉପଯୋଗ କରିବାର ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରିବା ।

(ଗ) ପୁନର୍ଗଠିତ ଓଡ଼ିଶା ଗଡ଼ଜାତ ତଦନ୍ତ କମିଟିରେ କେଉଁମାନେ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ଏବଂ ଏହାର କି କି ପ୍ରସ୍ତାବ ଥିଲା ?

Answer:
କମିଟିର ସଦସ୍ୟମାନେ: ୧୯୩୮ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ଗଡ଼ଜାତ ତଦନ୍ତ କମିଟି ପୁନର୍ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ। ଏହାର ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ସାରଙ୍ଗଧର ଦାସ। ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଜଣ ସଭ୍ୟ ଥିଲେ ଲାଲ୍‌ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ବଳବନ୍ତରାୟ ମେହେଟ୍ଟା।

କମିଟିର ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକ: କମିଟି ୧୯୩୯ ମସିହାରେ ସେମାନଙ୍କର ବିବରଣୀ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ
। ଏହି ବିବରଣୀରେ ଗଡ଼ଜାତମାନଙ୍କରେ ଚାଲୁଥିବା କୁଶାସନର ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଚିତ୍ର ଦିଆଯାଇଥିଲା। କମିଟି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ଦୁଃଖଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଓ ଗଡ଼ଜାତ ମାନଙ୍କର ଅରାଜକତା ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। ଗଡ଼ଜାତମାନଙ୍କରେ ବିଧି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରଚଳନ ଓ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ଲାଘବ ନିମନ୍ତେ କମିଟି କେତେକ ପ୍ରସ୍ତାବ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ। କମିଟିର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବ ଥିଲା ଯେ ଗଡ଼ଜାତ ଶାସନ ଉପରେ ଅଧୀକ୍ଷଣ କ୍ଷମତା ବ୍ରିଟିଶ ରାଜପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ହାତରୁ ଆଣି ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ହାତରେ ନ୍ୟସ୍ତ କରାଯିବା ଉଚିତ। ମହତାବ କମିଟିର ଏହି ବିବରଣୀକୁ ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଗଡ଼ଜାତ ମିଶ୍ରଣର ପ୍ରାଥମିକ ସୂଚନା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ।

(ଘ) ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଗଡ଼ଜାତଗୁଡ଼ିକ ମିଶାଇ ଦେବାପାଇଁ ଭାରତ ସ୍ଵାଧୀନତା ପାଇବା ପୂର୍ବରୁ ମହତାବ କ’ଣ କରିଥିଲେ ?

Answer : ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଗଡ଼ଜାତଗୁଡ଼ିକୁ ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ମିଶାଇବା ପାଇଁ ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ:

• 1939ରେ ଭାଇସ୍‌ରାୟ ସାକ୍ଷାତ୍: ଅଗଷ୍ଟ 1939ରେ ମହତାବ ଭାଇସ୍‌ରାୟ ଲର୍ଡ ଲିନ୍‌ଲିଥ୍‌ଗୋଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ କରି ଗଡ଼ଜାତ ଶାସନରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ।
• ମହତାବ କମିଟି ଗଠନ : ଗଡ଼ଜାତ ତଦନ୍ତ ପାଇଁ ଏକ କମିଟି ଗଠନ କରି 26ଟି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଗଡ଼ଜାତକୁ ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ମିଶାଇବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ।
• କ୍ୟାବିନେଟ ମିଶନକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ (1946): ଏପ୍ରିଲ୍ 1946ରେ ମହତାବ କ୍ୟାବିନେଟ ମିଶନକୁ ସାକ୍ଷାତ୍ କରି ଓଡ଼ିଶା-ଗଡ଼ଜାତ ମିଶ୍ରଣର ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
• ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଚିଠି (1946): ମେ ଓ ଜୁନ୍ 1946ରେ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ଚିଠି ଲେଖି ମିଶ୍ରଣ ପାଇଁ ଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ, ଯଦିଓ ରାଜାମାନେ ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ।

(ଙ) ନୀଳଗିରିରୁ କିପରି ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟ ମିଶ୍ରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?

Answer: ନୀଳଗିରି ଗଡ଼ଜାତ (ବର୍ତ୍ତମାନ ବାଲେଶ୍ଵର ଜିଲ୍ଲାରେ) ଥିଲା ଓଡ଼ିଶାରେ ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟ ମିଶ୍ରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ପ୍ରଥମ ସଫଳ ଉଦାହରଣ। ଏହାର ଘଟଣାକ୍ରମ ନିମ୍ନରୁ:

ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳ ଆନ୍ଦୋଳନ:
ନୀଳଗିରିରେ ସାରଙ୍ଗଧର ଦାସଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ରାଜାଙ୍କ ଶୋଷଣମୂଳକ ଶାସନ ବିରୋଧରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲା। ରାଜା ପ୍ରତିବାଦକୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ଗୁର୍ଖା ପୋଲିସ ବାହିନୀ ବ୍ୟବହାର କରି ହିଂସା ଓ ଲୁଣ୍ଠନ କରିଥିଲେ।

ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପ:
ନୀଳଗିରିର ଅରାଜକ ପରିସ୍ଥିତି ଦେଖି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ ଦିଲ୍ଲୀରେ ସର୍ଦ୍ଦାର ପଟେଲଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଭାରତ ସରକାର 1947 ନଭେମ୍ବର 14ରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରକୁ ନୀଳଗିରି ଦଖଲ କରିବାର ଅଧିକାର ଦେଇଥିଲେ।

ନୀଳଗିରି ଦଖଲ:
ମହତାବଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ନବକୃଷ୍ଣ ଚୌଧୁରୀ ନେତୃତ୍ୱରେ ଓଡ଼ିଶା ପୋଲିସ ଓ ପ୍ରଶାସନ ନୀଳଗିରିକୁ ଦଖଲ କରି ଓଡ଼ିଶାରେ ମିଶାଇଥିଲେ।